Hội nghị nhằm đánh giá quá trình thực hiện Hướng dẫn tự nguyện về đảm bảo nghề cá quy mô nhỏ bền vững (SSF Guidelines), đồng thời xác định các ưu tiên và hành động hợp tác trong thời gian tới. Đây là diễn đàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi theo số liệu của FAO, nghề cá quy mô nhỏ hiện đóng góp ít nhất 40% sản lượng khai thác thủy sản toàn cầu, chiếm khoảng 90% việc làm trong chuỗi giá trị nghề cá và là nguồn sinh kế của gần nửa tỷ người trên thế giới.

Hội nghị quy tụ 150 đại biểu quốc tế, gồm đại diện ngư dân và người lao động nghề cá quy mô nhỏ, cộng đồng bản địa, cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức nghề nghiệp, tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, các viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia. Đoàn Việt Nam tham dự có đại diện Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam và Trung tâm Bảo tồn Sinh vật biển và Phát triển Cộng đồng (MCD).

Các phiên thảo luận tại Hội nghị tập trung vào việc chuyển các nguyên tắc của SSF Guidelines thành hành động cụ thể ở cấp quốc gia, khu vực và toàn cầu, gắn với việc xây dựng và triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về nghề cá quy mô nhỏ (NPOA-SSF). Thông điệp mạnh mẽ được đưa ra là phải chuyển từ "cam kết" sang "hành động". Nhiều vấn đề xuyên suốt đã được đưa ra phân tích sâu sắc như: bảo đảm quyền tiếp cận nguồn lợi và không gian sinh kế; quản lý nguồn lợi thủy sản bền vững và đẩy mạnh đồng quản lý; cải thiện điều kiện lao động, việc làm thỏa đáng và an sinh xã hội; bình đẳng giới; tăng cường vai trò của thanh niên; thích ứng với biến đổi khí hậu; tiếp cận thị trường, tài chính, công nghệ và đặc biệt là tăng cường năng lực tổ chức đại diện, tiếng nói của ngư dân trong quá trình hoạch định chính sách.

Tại phiên cấp cao cấp Bộ trưởng ngày 06/9/2026, Tổng Giám đốc FAO Qu Dongyu nhấn mạnh nghề cá quy mô nhỏ có vai trò thiết yếu đối với an ninh lương thực, sinh kế, xóa đói giảm nghèo và phát triển bền vững trên toàn cầu. Ông khẳng định SSF Guidelines, được thông qua năm 2014 là công cụ quan trọng để thúc đẩy nghề cá quy mô nhỏ bền vững. Việc thực hiện hiệu quả Hướng dẫn cần kết hợp quản lý nguồn lợi bền vững với phát triển xã hội, hướng tới một khu vực nghề cá bao trùm, công bằng và bền vững về môi trường, xã hội và kinh tế. Dù ghi nhận những tiến bộ trong việc ban hành Kế hoạch hành động tại một số quốc gia, Tổng Giám đốc FAO cũng cảnh báo những thách thức to lớn hiện nay khi ngư dân làm tại vùng biển ven bờ đang chịu tác động ngày càng lớn từ suy thoái môi trường, thiên tai cực đoan, biến đổi khí hậu và sự cạnh tranh không gian sinh kế với các ngành kinh tế khác.

Hội nghị SSF Summit 2026 khẳng định một quan điểm mang tính cốt lõi: Ngư dân làm tại vùng biển ven bờ không chỉ là đối tượng cần được quản lý mà cần được đặt ở vị trí chủ thể trong quản trị và phát triển nghề cá. Đối với Việt Nam, nhất là trong bối cảnh đang nỗ lực gỡ "thẻ vàng" IUU và đẩy mạnh quản lý nghề cá bền vững, đây là cơ hội quý báu để Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam học hỏi kinh nghiệm và kết nối với các đối tác trong nước và quốc tế.

Từ diễn đàn này, Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, vận dụng các kinh nghiệm quốc tế về mô hình đồng quản lý, đảm bảo an toàn và điều kiện lao động, nâng cao lưới an sinh xã hội, phát huy sự tham gia của cộng đồng và thích ứng biến đổi khí hậu phù hợp với thực tiễn Việt Nam, qua đó góp phần phát triển bền vững ngành thủy sản và nâng cao đời sống cộng đồng ven biển.

Trần Văn Luận – Nghiệp đoàn nghề cá Việt Nam